Zes weken geleden maakte ik mijn vaste rondje rond de Poel. Dat kon toen nog. Bij de uitgang van de Noordammerlaan keek ik, afgeleid door een bericht op mijn telefoon, even niet goed. Onverwacht bleef de punt van mijn rechterschoen haken achter een steen, en ik viel. “Mooi afgerold!” riep een oudere heer die met zijn vrouw wandelde. “Je moet goed op je heupen letten!” voegde zijn vrouw eraan toe. Gelukkig had ik niets gebroken, al waren er wel wat gekneusde ribben rechts. Ik kon alles bewegen en goed doorademen. Toch moest ik dagenlang op mijn andere zij slapen.
“Wij vallen allemaal weleens,” zei ik vroeger weleens gekscherend. Maar dit was een moment om stil te staan en te zoeken naar een verklaring. Ik schrijf dit juist nu, omdat op 29 september in veel kranten de stijging van het aantal valincidenten bij ouderen werd besproken. Er was een nieuw rapport van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) verschenen.
Wat had ik anders moeten doen? Ik wandelde om mijn conditie op peil te houden. Maar of je nu jong of oud bent, één ding is cruciaal: let op! Laat je niet afleiden door je telefoon. Ook herinnerde ik me een opmerking van een schoenenverkoper: “U draagt schoenen die te groot zijn.” “Dat vind ik lekkerder lopen!” was mijn reactie destijds. Het nadeel dat je loze ruimte bij je tenen hebt en daardoor de ondergrond minder goed voelt werd me na mijn val pijnlijk duidelijk.
Ik heb al mijn schoenen daarna vervangen door exact passende modellen. Dat geeft meer stabiliteit en meer contact met de grond. Dat was één van de adviezen die ook in de bespreking over het CBS-rapport werden genoemd. Zorg voor passende schoenen. Verwijder losse kleedjes in huis. En denk aan de bijwerkingen van de medicijnen, die ook ik slik. De nodige bloeddruktabletten kunnen je duizelig maken, vooral bij snel opstaan. Andere kunnen ervoor zorgen dat je trager reageert. De medicijnen niet stoppen, natuurlijk, maar even een kort rust-momentje inlassen voordat je opstaat, nog bewuster lopen.
Met de leeftijd veranderen je spieren; ze reageren niet meer zo snel als vroeger. Maar blijven bewegen is het beste en een goedkoop alternatief voor de sportschool. Het volgen van valpreventie-trainingen, zoals die in wijkcentra worden aangeboden, is effectief. Spierkracht verliezen gaat sneller
dan je denkt, maar herstellen kost veel meer tijd. “Geen zin hebben” is dan funest. Gewoon meedoen.
Waarom dit verhaal? Ik blijf toch ergens een dokter, zoals ik dat vroeger was. Nu had ik zelf niet goed opgelet met die telefoon en droeg ik geen passende schoenen. Ik schrok van de cijfers die de kranten noemden. Die betekenen dat in de regio Amsterdam en Amstelveen bijna dagelijks een oudere overlijdt als gevolg van een val. De kans op vallen zal altijd blijven bestaan. Voor iedereen. Maar bewegen en advies vragen voor valpreventie kan altijd. Het is effectief en verbetert je kansen duidelijk. Ook ik ben me bewuster geworden van mijn handelen. Als je 73 bent – pas of al, hoe je het ook bekijkt – hoor je toch bij de groep waarover dit rapport ging.
Reinhard Maas, 30 september 2025